Lądowa artyleria rakietowa małego kalibru.

Posted: 14/08/2012 in Uzbrojenie i Wyposażenie

(wojna w Libii 2011, pickup z wyrzutnią lotniczą UB-32 z 32 rakietami niekierowanymi kal. 57 mm)

Ze względu na liczne zalety takiej artylerii (obecnie kal. 57-130 mm): sporą siłę ognia, prostotę użycia, łatwość jej pozyskania (niski koszt produkcji, ze śmigłowców/samolotów), niezbyt duże gabaryty i relatywnie małą masę (nie wymaga pojazdu większego od ciężarówki 4×4 i tym samym łatwo jest ją transportować) i tanią amunicję do niej, jest ona bardzo atrakcyjnym uzbrojeniem dla wszelkiej maści powstańców/rebeliantów oraz armii posiadających nieskomplikowany sprzęt bojowy. Z powodu swoich niezaprzeczalnych zalet, wzbudza ona także zainteresowanie nowoczesnych armii, ponieważ idealnie nadaje się do wsparcia ogniowego własnych wysoko mobilnych, lekkich oddziałów (górskich, sił specjalnych [1], wojsk powietrznodesantowych). Stała się ona jeszcze groźniejszą bronią, gdy poszukiwania taniego środka do niszczenia pojazdów doprowadziły do powstania precyzyjnych rakiet do niej.

1. Niekierowana.

Kolejnym ważnym powodem popularności takich mini-artylerii jest duży wybór głowic, jakie rakiety do niej mogą posiadać. Oprócz odłamkowo-burzących do zwalczania pojazdów oraz lekkich umocnień i kilku różnych głowic do przeciwpiechotnych (z białym fosforem, z subamunicją, strzałkowa), dzięki czemu są one chyba bronią o najlepszej relacji koszt/efekt do zwalczania jej większych zgrupowań, oświetlające i dymne do stawiania zasłon ukrywających własnych jednostek lub stanowisk ogniowych [2].

(sekcje napedowe i 8 rodzajów głowic z zapalnikami rakiet Hydra 70, źródło: gayston.com)

/A/ Wyrzutnie holowane.

Chyba najbardziej znaną z nich jest brazylijska SBAT-70 (masa załadowanej – ok. 1000kg, 36 tub, 4 żołnierzy obsługi, zasięg rakiet ok. 8 km (z rakietami Skyfire do 12 km)). Poza przypadkiem kal. 57 mm liczba rakiet, jaką zawiera pojedyncza ich lotnicza wyrzutnia (są one kal. 57-80 mm) jest niewystarczająca dla holowanych, więc minimum dla nich oscyluje w okolicy w okolicy 2x większej ich liczby.

Jedną z najpotężniejszych z nich jest amerykański RD-MRWS (Rapid Deployment Multiple Rocket Weapon System) – zestaw 6 19-tubowych wyrzutni lotniczych kal. 70 mm (łącznie 114 rakiet).

(jedna z konfiguracji prototypowej wyrzutni RD-MRWS, źródło: zw-observer.narod.ru)

Inną, jeszcze bardziej ciekawą konstrukcją jest wyrzutnia XM70 kal. 115 mm [3], która powstawała dla USMC, ale skończyło się na kilku prototypach. Bazowała na haubicy i w przeciwieństwie do typowej wyrzutni rakietowej posiada tylko jedną tubę. Wystrzelenie salwy kilku rakiet w krótkim czasie miał jej umożliwić rewolwerowy magazyn na 5 sztuk amunicji. Dzięki zastosowaniu takiego rozwiązania była ona lżejsza i mniejsza niż gdyby miała kilka tub, a to oznaczało większe możliwości jej transportu lotniczego, co przekładało się na większą dostępność na polu walki. Jej masa, zasięg i pozostałe parametry taktyczno-techniczne nie są znane.

/B/ Przykłady wyrzutni samobieżnych należących do artylerii małego kalibru:

> LAU97 (Zjednoczone Emiraty Arabskie) [3]: kal. 70 mm/40 prowadnic,

> 70MM MLRS (produkt południowokoreański, Jordania) [4]: kal. 70 mm/40 prowadnic,

> Pampero MRL (Argentyna) [5]: kal. 105 mm/16 prowadnic,

> Typ 63 (Chiny) : kal. 107 mm/12 prowadnic lub kal. 130 mm/19 prowadnic [6]

W przypadku górnych kalibrów nadal są to systemy lekkie, ponieważ w przeciwieństwie do systemów o takim samym lub podobnym kalibrze (np: WR-40 Langusta kal. 122 mm, który jest już systemem ciężkim) stosowane są w nich krótsze i tym samym lżejsze rakiety (co przekłada się na ich znacznie mniejszy zasięg).

Bardzo dużo państw na świecie posiada taką rakietową artylerię (w tym holowaną, a wiele samobieżnych wyrzutni posiada takie odmiany), a niektóre jak Turcja posiadają kilka jej typów.

(turecka podwójna wyrzutnia Typ 63 na podwoziu Humvee, źródło: metutech.metu.edu.tr)

/C/ W Polsce.

Obecnie Wojsko Polskie nie posiada systemów artyleryjskich tej kategorii, chociaż w przeszłości posiadało jeden taki – wprowadzoną do uzbrojenia w 1961 roku, holowaną ośmioprowadnicową wyrzutnię rakietową WP-8z [7] kal. 140mm, przeznaczoną dla wojsk powietrznodesantowych. Zauważono jednak ich zalety oraz potencjał bojowy, czego wynikiem jest dążenie do pozyskania rakiet kal. 70 mm (NLPR-70) i prowadzenie prac nad wyrzutniami, z których miałyby one być wystrzeliwane. Tą z nich, która ma być stosowana na pojazdach lądowych jest wyrzutnia KPR 70 (Krewetka) – taki mniejszy brat WR-40 Langusty. Można powiedzieć, że będzie ona odpowiednikiem zestawów LAU97 i 70MM MRLS, a planuje się ją umieścić na podwoziu samochodu opancerzonego Żubr [8], który ze względu na dużą ładowność i sporo miejsca na ładunek jest dobrą platformą na takie nieduże bronie (obecnie jest brany pod uwagę jako nośnik pocisków przeciwlotniczych systemu Poprad).

/D/ Pozyskanie.

Aby stworzyć rakietowy system artyleryjski kal. 57-80mm wcale nie trzeba wydawać pieniędzy na zbudowanie wyrzutni dla takich rakiet. Można ją pozyskać w dużo prostszy i znacznie tańszy sposób – tak jak rebelianci w Libii uzbroić pojazdy lądowe w wyrzutnie montowane na śmigłowcach (i samolotach szturmowych). Gdy jedna taka będzie posiadała za mało rakiet, to zastosować 2 lub więcej, tak jak w przypadku tego M113 i RD-MRWS. Takie rozwiązanie wcale nie będzie dużo gorsze od dedykowanego.

(testowy M113 z zdwojoną wyrzutnią rakiet kal. 70 mm, przeznaczony do stawiania zasłon dymnych?, źródło: bemil.chosun.com)

Chociaż armia amerykańska poza testowymi nie uzbroiła żadnego swojego lądowego pojazdu bojowego w wyrzutnie rakiet Hydra 70 (ani nie przyjęła na uzbrojenie takich zestawów holowanych), to jednak przymiarki do tego były (jeden z wariantów LAV-AD, Chaparral III). W Afganistanie by im się taka lekka, lądowa artyleria przydała – wsparcie ogniowe bez potrzeby wzywania śmigłowców.

2. Precyzyjna.

Ponieważ na polu bitwy pojazdów lżej opancerzonych jest kilka razy więcej niż tych z bardzo dobrze chronionych pancerzem, to zwyczajnie nieekonomiczne jest ich zwalczanie drogimi pociskami przeciwpancernymi, o wysokiej przebijalności. Do ich niszczenia (także mogą okazać się groźne dla tych drugich) w zupełności wystarczą odłamkowo-burzące głowice rakiet kal. 70 mm. Trzeba było jednak coś zrobić, żeby nie było konieczności wystrzeliwania ich salwy, żeby zwiększyć prawdopodobieństwo trafienia, jeżeli oczywiście dobrze się wycelowało. Dopiero całkiem niedawno pojawiło się zadowalające rozwiązanie tego problemu. Stworzenie precyzyjnych rakiet nie było trudne, ponieważ polegało tylko na dodaniu im systemu naprowadzania. W najprostszy sposób zostało to zrobione w przypadku najbardziej znanych z precyzyjnych, czyli w rakietach APKWS (Advanced Precision Kill Weapon System) opartych na Hydrze 70 (minimum ingerencji w konstrukcję rakiety – wmontowanie pomiędzy jej silnik a głowicę modułu naprowadzania, wykorzystując stosowany sposób łączenia tych 2 jej elementów).

(budowa i moduł naprowadzania rakiety APKWS, źródło: defenseindustrydaily.com)

Te amerykańskie „mini-hellfire’y” są bardzo precyzyjne – przy wystrzeleniu ich ponad 100, aż 94% z nich trafiło w cel, a średnia odległość od miejsca podświetlenia od miejsca trafienia wyniosła mniej niż 1 metr (źródło: defenseindustrydaily.com). Znacznie ogranicza to straty poboczne, co ma duże znaczenie podczas walk w miastach i na co obecnie zwraca się dużą uwagę. Koszt rakiety APKWS (10-15 tys. USD, źródło: defense-update.com) jest 6 do 10 razy mniejszy niż pocisku Hellfire (w zależności od wersji).

Rakiety mogą być też naprowadzane na podczerwień, tak jak amerykańsko-południowokoreański LOGIR (Low-Cost Guided Imaging Rocket) [9]. Są one mniej celne od laserowych, ale za to bardziej od nich autonomiczne. Obojętnie jak naprowadzane, obok rakiet niekierowanych przewiduje się je jako uzbrojenie dla pojazdów wielozadaniowych, takich jak MMEV czy „SuperAvenger”.

/ W Polsce /

Prace nad rakietami kal. 70 mm naprowadzanymi laserowo są także prowadzone w Polsce. Także w naszym kraju przewiduje się uzbrojenie w nie pojazdów lądowych, czego dowodem jest Zdalnie Sterowany Moduł Uzbrojenia ZSMU-70, który ma być wyposażony w ich 4-tubową wyrzutnię.

(makieta ZSMU-70, źródło: altair.com.pl)

4 rakiety to jednak mało i zamiast kolejnego marnowania pieniędzy podatników, jakim będzie zbudowanie i wdrożenie takiej wyrzutni można zastosować śmigłowcową WW-15 [10], która mieści 15 rakiet tego kalibru. Biorąc pod uwagę walkę w mieście, gdzie przyda się większa siła ognia i pomysł, żeby wystrzeliwać precyzyjne rakiety z 40-prowadnicowej wyrzutni na Żubrze, wcale nie będzie ich za dużo.

Istnieje opcja, by śmigłowce zabierały kierowane rakiety w mieszanych zestawach z dedykowanymi pociskami przeciwpancernymi, takich jak przedstawiony na rysunku poniżej. Wtedy nie będą one ograniczone do jednego rodzaju uzbrojenia pod pylonami.

(podwieszany zestaw uzbrojenia dla śmigłowców 8x DAGR + 2x Hellfire, źródło: defenseindustrydaily.com)

Takie rozwiązanie bardzo nadaje się na uzbrojenie pojazdów lądowych, nie tylko załogowych. Gdyby naszego bezzałogowego Lewiatana tak uzbroić i dać go lekkiej piechocie, to stosunkowo niewielkim kosztem zyskałaby ona znacznie większe niż obecne możliwości zwalczania sprzętu pancernego.

- – – – – – – – – – – – -

LINKI uzupełniające:

[1] dla sił specjalnych:

a) niekierowane – pojazd FAV z systemem M260 Viper-70 (EN),

b) kierowane – Venom/GATR-L (EN) możliwy do zastosowania np: na wszędołazach 6×6;

[2] więcej o rakietach z rodziny Hydra 70 na designation-systems.net i fas.org (EN);

[3] ogólne informacje i zdjęcia XM70: /1/, /2/, /3/

[4] zdjęcia i informacje o LAU97 (EN);

[5] zdjęcia i informacje o 70MM MRLS (EN);

[6] zdjęcia i informacje o Pampero MRL/SLAM (ESP);

[7] zdjęcia i informacje o Type 63 130mm (EN);

[8] więcej informacji o WP-8z na militarium.net;

[9] wizualizacja Żubra z wyrzutnią KPR-70 (strona 3);

[10] rysunek przedstawiający budowę rakiety LOGIR;

[11] polskiej produkcji 15-tubowa wyrzutnia śmigłowcowa WW-15;

About these ads

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

WordPress.com Logo

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Twitter picture

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s