Broń mikrofalowa jest jednym z rodzajów broni elektromagnetycznych (zalicza się do nich także laser), należących do grupy broni energetycznych (ang. Direct Energy Weapon). Jak nazwa wskazuje, oddziałuje ona na cel mikrofalami (promieniowaniem elektromagnetycznym o długości fali pomiędzy podczerwienią i falami ultrakrótkimi). Są one zaliczane do fal radiowych (fale decymetrowe, centymetrowe i milimetrowe). Nie bez znaczenia jest też to, że w przedziale zakresu promieniowania mikrofalowego (częstotliwość fali 300 MHz – 300 GHz) znajduje się większość pasm wykorzystywanych przez radary.

Broń tego typu można podzielić ze względu na posiadaną moc na 2 rodzaje:

1. Dużej mocy (ang. High Power Microwave, ale także Radio Frequency Weapon) – do niszczenia sprzętu poprzez zakłócanie jego elektroniki. Zasada działania jest podobna do impulsu elektromagnetycznego, z tymi różnicami, że nie odbywa się to tak gwałtownie i ma to miejsce w sposób ukierunkowany.

2. Małej mocy (przykładowo Active Denial System / System Aktywnego Zapobiegania) – oddziałuje na siłę żywą termicznie (podgrzewa).

W tym pierwszym artykule poświęconym broni mikrofalowej, zajmę się tymi jej mobilnymi systemami, które przewidziane są do zastosowania na (także na) pojazdach lądowych/morskich.

1. (Mobile Microwave Protection System) MMPS Ranets-E / Ранец-Э (Rosja)

(mobilna wersja systemu Ranets-E, zdjęcje pochodzi z broszury reklamowej)

Ranets-E [1], wraz z jeszcze jedną bronią tego typu (tyle, że lotniczą), został publicznie ujawniony i zaoferowany przez Rosoboronexport podczas targów zbrojeniowych Malaysia’s Maritime and Aerospace Exhibition LIMA 2001. Przeznaczony jest głównie do obrony przed (lotniczymi) broniami precyzyjnymi. Ponieważ niszczy on układy elektroniczne (nawigację, system celowniczy), jest on również śmiertelnie groźny dla (awioniki) wszelkich samolotów bojowych. System ten składa się z parabolicznej anteny, generatora mocy o dużej pojemności, podsystemu zasilania i modułu zarządzania.

Po otrzymaniu informacji od systemów detekcji (np: radarów) o wykryciu zagrożenia, antena zostaje skierowana w jego kierunku i rozpoczyna się emisja wiązki mikrofal (pokrywa ona sektor 60 stopni). W napotkanej na jej drodze elektronice dochodzi do zwarć, które niszczą układy scalone doprowadzając tym samym do zniszczenia pojazdu, w którym się znajduje. Ze względu na dużą ilość miejsca, jaką zajmują łącznie wszystkie elementy tego systemu, wymaga on ciężkiego podwodzia (MAZ-7910 lub MZKT-7930). Z tych względów, w przeciwieństwie do ADS 2, Ranets-E nie jest łatwy do przerzucenia drogą lotniczą.

Parametry:
częstotliwość - 200 Hz(?),
długość fali - 3 cm,
typ fali - centymetrowa,
czas trwania impulsów - od 10 do 20 nanosekund,
moc wyjściowa nadajnika - ponad 500 megawatów (MW),
zasięg skuteczny - ok. 13 kilometrów (niszczenie, antena 50 dBi),

Ranets-E to jeden z przykładów przewagi (wiedzy i doświadczenia) Rosjan w zakresie broni energetycznych. Nie ma żadnych informacji nt jego odpowiedników z innych krajów. Nie potrzebuje amunicji, jego wiązki nie da się wymanewrować, przez co jest on systemem obrony przeciwlotniczej, znacznie skuteczniejszym niż obecnie najlepszy rakietowy.

2. Active Denial System / V-MADS – Vehicle-Mounted ADS (USA)

(ADS na ciężarówce HEMTT; zdjęcie U.S. Air Force)

Amerykanie rozwijając własną broń mikrofalową bazowania lądowego, postanowili wykorzystać ją do innego celu, tworząc z niej kolejną broń niezabijającą (ang. “non-lethal weapon”). W założeniu emitowana przez ADS [2] wiązka mikrofal (“promienie bólu”) ma zmusić przeciwnika do wycofania się, nie powodując trwałego uszczerbku na jego zdrowiu, ale obecnie jest problem z zapewnieniem tego. Częstotliwość fali tego systemu została tak dobrana, żeby po przeniknięciu przez ubranie, wniknęła ona jeszcze w wierzchnią warstwę skóry. Wtedy następuje jej szybkie rozgrzanie i osoba odczuwa gorąco i parzenie. Poddana ich działaniu natychmiast zaczyna uciekać, chcąc uniknąć przeraźliwego bólu.

ADS został publicznie ujawniony w 2007 roku, ale do dzisiaj trwają prace nad jego dopracowaniem. Jest tak, ponieważ po zakończeniu przeprowadzonych testów (pojazdy wyposażone w ten system zostały także wysłane do Iraku i Afganistanu) okazało się, że nie jest on tak bezpieczny jak przewidywano. Ochotnicy, na których testowano ADS doznawali drobnych poparzeń w miejscach, w których ciało stykało się z metalem (suwaki, metalowe guziki itd) i dodatkowo przed ich rozpoczęciem zostali poproszeni o zdjęcie okularów i soczewek kontaktowych w obawie przed uszkodzeniem wzroku. Trochę jeszcze potrwa, zanim to, bardzo obiecujące urządzenie zostanie wprowadzone do powszechnego użycia.

Parametry:
częstotliwość - 95 GHz,
długość fali - 3 mm,
typ fali - milimetrowa,
czas trwania impulsów - wiązka ciągła,
moc wyjściowa nadajnika - 100 kilowatów (kW) (dla ADS System 0?),
zasięg skuteczny - 640 metrów (dla ADS System 2?)

Nośniki obecne: HumVee (ADS) i HEMTT (ADS 2), potencjalne: 5-tonowa ciężarówka 6×6 M939, kołowy transporter opancerzony Stryker, LAV, M1117. ADS 2 to wersja o zwiększonej mocy (i zasięgu). Istnieje także stacjonarna odmiana nazwana Silent Guardian, która jest przeznaczona od ochrony obiektów.

Systemowi ADS poświęcono fragment 12 odcinka Future Weapons (sezon 2) pt: “Future Combat”.

3. Pozostałe znane systemy.

HPES (High-Powered Electromagnetic System) [3] firmy Eureka Aerospace jest przeznaczone do zatrzymywania pojazdów (lądowych), stworzone jako oferta dla policji. Unieruchamia pojazd oddziałując na zapłon silnika i jego elektronikę kontrolną. Urządzenie jest małe i przenośne, a jego zasięg wynosi ok. 90 metrów. Aby jego działanie było skuteczne, emitowana przez niego wiązka mikrofal musi być utrzymana na celu przez kilka sekund.Z powodu zalet jakie posiada HPES, zainteresował się nim US Marine Corps. Marines otrzymali do przetestowania jego wersję ważącą ok. 25 kg i zdolną do zatrzymania samochodu z odległości 200 metrów. Wyniki tych testów nie zostały ujawnione, ale można przypuszczać, że miałoby ono trudności z zatrzymaniem nie nowoczesnych przecież pojazdów, użytkowanych w biednych krajach Trzeciego Świata.

> > > > >

Do unieruchamiania wrogich motorówek i szybkich łodzi, z powodzeniem wypróbowano już laser, a pewnie już niedługo będzie można wykorzystać do tego, obecnie opracowywane przez BAE Systems działo mikrofalowe [4]. Podobnie jak HPES, ma ono zatrzymywać silniki. Skuteczność tej broni przeciwko takim celom (stare i prymitywne środki transportu) wydaje się jednak wątpliwa.

> > > > >

Skoro mikrofale mogą podgrzewać różne obiekty, w tym ładunki wybuchowe, to dlaczego nie wykorzystać je do ich niszczenia? Okazuje się, że nad takim sposobem pracowano także w US Navy oraz że został z powodzeniem przetestowany do likwidowania zakopanych w ziemi IED (improwizowanych ładunków wybuchowych). Jednak ze względu na duże koszty i mały zasięg działania takiego systemu, nie wypadł on najlepiej w porównaniu z pozostałymi dostępnymi środkami, przeznaczonymi do zwalczania takiego zagrożenia.

UZUPEŁNIAJĄCE LINKI:

Już 24 lutego premiera Act of Valor.

oficjalna strona filmu – actofvalor.com

Całkiem niedługo później, bo 9 marca polską premierę będzie miał film “Terytorium wroga” (Special Forces). Ten film francuskiej produkcji, którego akcja ma miejsce w Afganistanie miał swoją światową premierę w listopadzie poprzedniego roku.

W kwietniu, dokładnie 20 kwietnia, w polskich kinach zagości wyczekiwana superprodukcja (pod względem budżetu) “Battleship: Bitwa o Ziemię“. Oto najnowszy jego zwiastun, który trochę więcej ujawnia co się będzie działo .

oficjalna strona filmu – battleshipmovie.com

Nic nie słychać o filmie na maj, więc można sobie obejrzeć rosyjski odpowiednik “5 dni sierpnia/5 days of war”, czyli “8th of August August Eighth” (ros. “Август восьмого”). Premiera (Rosja) 21 luty, więcej info. Prawie na pewno w Polsce tego filmu nie będzie, więc pozostaje dotrzeć do niego na własną rękę.

- – -

To oczywiście nie wszystkie przewidziane na ten rok. O pozostałych powiadomię we właściwym czasie. Jeśli więc lubisz takie filmy, pełne akcji i rozwałki i chcesz wiedzieć o nowych, to zaglądaj na ten mój blog.

5 i 6 część „Dogfights of the Future„.

Siły/Wojska Lądowe każdego państwa z widocznym potencjałem bojowym, oprócz kołowych/gąsienicowych transporterów opancerzonych, przeznaczonych do przewozu drużyn piechoty (APC), potrzebują także wyspecjalizowanych pojazdów, które wspomogą, zabezpieczą i usprawnią ich działania (m.in. wozów rozpoznania, dowodzenia, ewakuacji medycznej, nośników ciężkich moździerzy – im bogatsza armia, tym z reguły na więcej rodzajów może sobie pozwolić). Mogą one powstać na zupełnie innym podwoziu lub na tym, które już wykorzystywane jest do transportu żołnierzy (fabryczna budowa w nowym wariancie lub przebudowa bazowych, przeważnie we własnym zakresie).

To drugie rozwiązanie jest znacznie korzystniejsze pod względem kosztów i logistyki (unifikacja pojazdów). Przez małą podatność wozów piechoty starszej generacji (np: LAV-25) do przebudowy na różne warianty, było to mało opłacalne, ale zmieniło się to wraz z pojawieniem się ich nowoczesnych przedstawicieli, w których mniej lub bardziej uwzględniono tą ważną predyspozycję.  Do nich należy transporter zbudowany przez Patrię (i tym samym nasz KTO Rosomak). Nie jest jednak on tak bardzo modułowy jak wskazuje jego nazwa (Armoured Modular Vehicle / Opancerzony Pojazd Modułowy). Poza ramową konstrukcją pozwalającą na łatwe dokonywanie zmian w nadwoziu, nie ma informacji o innych tak dużych, zastosowanych w nim rozwiązaniach ułatwiających modyfikacje. Istnieją jednak pojazdy tej kategorii, które są całkowicie modułowe i o nich teraz będzie mowa.

1. ARTEC GTK Boxer 8×8

Najbardziej znanym i najpopularniejszym z nich jest niemiecko-holenderski Boxer [1]. Od pozostałych transporterów opancerzonych wyróżnia się nietypowym układem konstrukcyjnym. Na stałe na jego podwoziu, znajduje się tylko przednia część kadłuba, w której znajdują się przedziały silnika i kierowania. Pozostała część nadwozia (“moduł misyjny”) jest odrębna, ale można ją łatwo zamontować/zdemontować. Takie wymienialne moduły pozwalają na niespodziewanie szybką adaptację wozu na potrzebną wersję. Ta ogromna zaleta Boxer’a powoduje jednak, że jego budowa jest bardziej skomplikowana od pozostałych kołowych transporterów opancerzonych i częściowo wpływa na jego znacznie większą masę w porównaniu do nich.

DANE:
Ilość oferowanych modułów - 10 (plus treningowy);
Powierzchnia modułu - 14 m3 (17,5 m3 przy podwyższonym dachu);
Ładowność - 8 ton
(dla Rosomaka jest to odpowiednio 13 m3 i 10 ton);
Liczba zamówionych transporterów - 472 (Holandia 200 + Niemcy 272), pierwszy
seryjny dostarczony w 2009 roku

Pojedynczy Boxer jest droższy od Rosomaka o kilka milionów zł. Koszt przykładowego modułu dla niego nie jest znany, ale wiadomo, że przebudowa naszego KTO do wersji Wozu Ewakuacji Medycznej to wydatek ok. 2 milionów zł. W obydwu przypadkach Boxer nie jest jednak kosztowniejszy o więcej niż 50%, a oferuje nieporównywalnie większą łatwość przystosowania do nowej roli niż Rosomak. Jest on znacznie lepszym rozwiązaniem dla wojska niż nasz transporter, ponieważ nie trzeba tracić czasu na przebudowy, pojazd tymczasowo unieruchomiony nie będzie bezużyteczny – jego moduł można będzie wykorzystać w innym wozie, koszt modułu jest znacznie mniejszy niż KTO Rosomak, więc można sobie pozwolić na większą ilość wariantów.

2. BAE Hägglunds SEP (Splitterskyddad enhetsplattform, ang. Fragmentation Protected Standard Platform) modular armoured vehicle / SEP Modular Armoured Tactical System

(część z proponowanych dla SEP modułów, rysunek: www.militaryphotos.net)

Jeszcze lepszym rozwiązaniem niż Boxer jest szwedzki SEP [2]. A to dlatego, że oprócz pełnej wymienialności przestrzeni użytkowej, można w nim zmienić układ trakcyjny. W zależności od potrzeby, kabinę razem z wybranym modułem można łatwo umieścić na jednym z kompatybilnych podwozi (gąsienicowym, kołowym 6×6 lub 8×8). Dzięki takiej możliwości transporter piechoty nie jest już ograniczany przez wady każdego z nich. Zbudowany także z zastosowaniem technologii stealth, SEP odróżnia się od swojego konkurenta także tym, że został z powodzeniem przetestowany z Hybrydowym Napędem Elektrycznym.

DANE: Ilość oferowanych modułów – 24 (żaden nie zbudowany); Powierzchnia modułu – 13 m3; Ładowność – 6 (6×6, gąsienicowy) / 10 ton (8×8); Liczba wyprodukowanych transporterów – 0

(SEP w wersji gąsienicowej i kołowej 6×6, zdjęcie: www.defenseindustrydaily.com)

Niestety w 2008 roku, po 14 latach prac i zbudowaniu 4 prototypów, szwedzkie ministerstwo obrony zamknęło program tej innowacyjnej platformy bojowej. Pomimo tego rok później SEP 6×6 wystartował w przetargu na dostawę transporterów opancerzonych dla szwedzkich wojsk lądowych, jednak bez sukcesu. SEP w wersji 8×8 jest nadal oferowany przez BAE Systems jako Alligator 8×8 Wheeled APC.

Na koniec ciekawostka związana z transporterem AMV.

Początkowo, oprócz wersji bazowej i systemu platformowego, Patria planowała oferować go jeszcze w wersji przeznaczonej do przewozu modułów (MC). Ostatecznie zamiast niej dostępny jest wariant ciężki.

Module Carrier (środkowy pojazd z przedniej grupy na rysunku) podobnie jak Boxer i SEP miał opierać się na łatwo wymiennych modułach (kontenerach). Tyle tylko, że w tym przypadku nie miały one tak dużego znaczenia, jak we wspomnianych dwóch pojazdach. Przynajmniej na początku miały to być wyłącznie  kontenery logistyczne (amunicyjne, paliwowe, warsztatowe). Wyposażony w hakowy system załadowczy MC miał je dostarczać i pozostawiać na wskazanym miejscu, czyli występować w roli ciężarówki terenowej. Pomimo większej mobilności w terenie od takich pojazdów i przy mniejszej ładowności, byłoby to droższym rozwiązaniem i przez to nie mającym racji bytu.

LINKI:

[1] więcej o GTK Boxer na www.polska-zbrojna.pl i w folderze reklamowym (pdf, EN);

[2] więcej o SEP na www.army-technology.com i w folderze reklamowym (pdf, EN);

Następne 2 części “Dogfights of the Future“.

1. UCAR.

Realizacja programu Unmanned Combat Armed Rotorcraft rozpoczęła się w 2002 roku i miał on na celu, jak sama nazwa wskazuje, pozyskanie bezzałogowego bojowego wiropłatu. Miał on wykonywać zadania samodzielnie lub w grupach, współpracując lub nie ze śmigłowcami załogowymi. Do konkursu organizowanego przez agencję DARPA i US Army zgłosiło się ze swoimi propozycjami cztery firmy zbrojeniowe [2]. Dwóch finalistów zostało wybranych latem 2003 roku, a w 2009 miała zakończyć się ostatnia jego faza, mająca wyłonić zwycięzcę. Niestety już rok później, nie zostały przyznane na niego dalsze fundusze i został anulowany (tak, jak kilka lat później pojazdy z rodziny Future Combat Systems, z którymi UCAR-y miały współistnieć na polu walki).

(MQ-8 Fire Scout uzbrojony w rakiety APKWS, zdjęcie: www.richardcyoung.com)

2. Bezzałogowy AH-6.

Zakończenie się tego programu niepowodzeniem, wcale nie spowodowało, że US Army przestała dążyć do pozyskania maszyny takiego rodzaju. Nie musiała jednak rozpoczynać nowego konkursu, ponieważ uczestniczyła w pracach nad 2 śmigłowcami bezzałogowymi, które mogły przeistoczyć się w UCAR. Pierwszym z nich był, przejęty w 2003 roku MQ-8 Fire Scout, który docelowo miał przenosić uzbrojenie, ale w 2010 roku został on jednak przejęty przez US Navy. Drugim, nadal rozwijanym, jest Unmanned Little Bird, czyli bezzałogowy AH-6 (zmilitaryzowany MD 530F), bazujący na sławnym MH-6 Little Bird sił specjalnych (wywodzącego się z znanego OH-6 Cayuse). ULB stał się bardziej znany całkiem niedawno, za sprawą pojawienia się w listopadzie 2011 roku, informacji o przejęciu przez US Army, pierwszego śmigłowca bojowego AH-64D Apache Block III [3]. Jednym z licznych ulepszeń tej wersji, jest możliwość sterowania z niego powietrznym pojazdem bezzałogowym (śmigłowy ULB lub skrzydlaty MQ-1C Grey Eagle). Zamierzam porównać ULB i założenia koncepcji UCAR, żeby sprawdzić, w jak dużym stopniu jest on jej (niezamierzoną) realizacją.

(AH-64D Apache Block III współdziałający z ULB, zdjęcie: Boeing)

3. Porównanie.

Niestety nie ma zbyt wielu informacji, na temat wymagań stawianych przed Unmanned Combat Armed Rotorcraft. Z tych informacji, które o nich znalazłem na Deagel.com wynika, że masa startowa takiego wiropłatu została określona na 2,5 tony (tyle waży OH-58D Kiowa Warrior, AH-6 = 1,6 tony). O wymiarach brakuje informacji, z rysunków wynika tylko, że byłby dość szeroki). Przy takiej masie, prawie na pewno byłby on (nieznacznie) większy niż AH-6 (dł.=10 m, śr. wirnika=8,3 m, wysokość=2,5 m, jest on niewiele krótszy od MQ-8B, ale od niego niższy). Jego prędkość maksymalna miała wynieść 315 km/h, prędkość wznoszenia 152 metry na minutę, a pułap maksymalny 5600 metrów. Dla AH-6 jest to odpowiednio: 282 km/h, 630 metry na minutę i 5700 metrów. Zwykły zasięg (promień działania) nie jest znany, ale raczej nie zakładano większego niż ma AH-64D (~500 km, dla AH-6 wynosi on 430 km), długotrwałość lotu zakładano 10 godzin (dla MQ-8B wynosi ona 8). UCAR miał przenosić pomiędzy 225 a 450 kilogramów uzbrojenia łącznie (AH-6 nie więcej niż 200 kg). (Całkowity?) koszt jednej takiej maszyny szacowano (ostatecznie pewnie by wyniósł więcej) na kwotę pomiędzy 4 a 8 milionami USD, a koszty eksploatacyjne na 10 do 40% AH-64A Apache, a cena bezzałogowego AH-6 wynosi ok. 2 mln USD (pojedynczego AH-64D blisko 40 mln USD).

(wizualizacja propozycji Lockhed Martin)

4. Kwestia stealth.

Bezzałogowy bojowy wiropłat miał być zbudowany całkowicie w technologi stealth. Możliwość wykrycia jego radarem, miała być zmniejszona poprzez nadanie jemu odpowiedniego kształtu (co widać po rysunkach poszczególnych kandydatów) oraz poprzez chowanie uzbrojenia w wewnętrznych komorach (jak w przypadku RAH-66 Comanche). Także znacznie miał zostać zredukowany jego ślad termiczny i hałas. A jak pod tym względem prezentuje się Unmanned Little Bird?

Aktualnie kiepsko. Z racji niezbyt dużych wymiarów trudniej go wypatrzeć, ale nie zastosowano w nim żadnych modyfikacji, zmniejszających możliwość jego wykrycia innymi sposobami. Nie oznacza to jednak, że się do tego nie nadaje. Podczas wojny w Wietnamie, CIA wykorzystywała do swoich operacji parę wyciszonych (jeden z elementów przeprowadzonej modyfikacji) OH-6A zwanych “Quiet One“. Dokładając do tego rozwiązania zastosowane w Stealth Blackhawk’u, nie powinno być problemów ze znacznym wyciszeniem ULB. Ślad cieplny można zmniejszyć poprzez montowane na wylot spalin urządzenie, schładzające i rozpraszające je. Małą sygnaturę radarową tego niewielkiego śmigłowca bezzałogowego, można jeszcze bardziej zmniejszyć poprzez zastosowanie materiałów pochłaniających promieniowanie radarowe i zmiany w kształcie kadłuba. Jedynie uzbrojenia nie ma gdzie schować. Taka jego zmodyfikowana wersja mogłaby wyglądać bardzo podobnie jak ta, przedstawiona na rysunku poniżej.

(rysunek: theaviationist.com)

5. Podsumowanie.

Poza brakiem redukcji wykrywalności, znacznie mniejszą długotrwałością lotu, mniejszym ładunkiem uzbrojenia i mniejszym stopniem autonomiczności, ULB jest bliski spełnienia lub przewyższa założenia koncepcji UCAR. Spełnienie pierwszego wymogu nie będzie trudne, jeżeli US Army się na to zdecyduje. Długotrwałość lotu/zasięg można zwiększyć, poprzez umieszczenie w tylnej części pasażerskiej, kolejnego zbiornika z paliwem (jakieś 300 kg na dodatkowe paliwo – w AH-6 jest miejsce dla 5 osób, więc ULB możne zabrać zamiast nich jakieś 500 kg  ładunku). Dzięki 4 belkom na uzbrojenie i dynamicznemu rozwojowi małogabarytowej amunicji, może jej zabrać więcej niż mogło by się zmieścić w wewnętrznych lukach UCAR-a. Jak widać, ULB nie można nazwać jeszcze prawdziwie bojowym wiropłatem. Braków nie ma jednak po co uzupełniać, póki nie zostanie wystarczająco rozwinięta zdolność do samodzielnego operowania. Gdy tak się stanie, będzie można zapożyczyć odpowiednie systemy z UCAV-ów (np: z X-47B) i wykorzystać je w bezzałogowym AH-6. Do tego momentu ULB może z powodzeniem być wykorzystywany, jako zwiadowca dla AH-64D Apache, w miejsce większego, droższego (ok. 8 mln USD) i załogowego OH-58D, który nie może się doczekać następcy.

(Snark, zdjęcie: TGR Helicorp)

6. Zagraniczne odpowiedniki ULB.

Bliski spełnienia wymagań postawionych przed UCAR-em (a nawet przewyższający je w niektórych parametrach) był ujawniony w 2004 roku Snark [4]. Został on zbudowany z kompozytów (w tym kevlaru) przez firmę z Nowej Zelandii. Posiada on długość 8,5 metra, szerokość (razem z wysięgnikami) 1,8 metra, wysokość 4,3(?) metra i masę startową ok. 1130 kg. Uwzględniono w nim rozwiązania, które maksymalnie zmniejszyły jego wykrywalność w trzech głównych tego aspektach. Jego prędkość wynosi ok. 280 km/h, zasięg szacowany jest na 1500 km, długotrwałość lotu na ok. 8 h, a koszt na 5 mln USD. Może zabrać on ładunek (uzbrojenie i/lub systemy obserwacyjne) o masie ok. 680 kg. Jego prototyp był gotowy zanim dwóch finalistów wspomnianego programu zbudowało wstępne swoich kandydatów. Gdyby ten śmigłowiec został do niego zgłoszony, Amerykanie mieliby możliwość wybrania, mniej zaawansowanej, ale co ważne, niemal istniejącej już maszyny, spełniającej założenia i o bardzo dużym potencjale rozwojowym. Snark Mk.III miał charakteryzować się zwiększoną długotrwałością lotu zwiększoną do 30(!) godzin i udźwigiem do 907 kg. Po zmianie silnika na mocniejszy, prawdopodobnie prędkość maksymalna też uległaby zwiększeniu. Śmigłowce tego typu mają jeszcze jedną, interesującą zaletę – może on być składany/rozkładany przez 1 osobę w czasie nie przekraczającym 4 h.

Inną konstrukcją, nie będącą przeróbką istniejącego śmigłowca jest izraelski Picador [5]. Ten także wykonany z wykorzystaniem technologii stealth śmigłowiec bezzałogowy, jest jeszcze bardziej mniejszy od AH-6. Jego pierwszy autonomiczny lot miał odbyć się pod koniec 2010 roku. Na razie nie było mowy o zintegrowaniu jego z uzbrojeniem, jednak nie powinno być z tym większych problemów.

UZUPEŁNIAJĄCE LINKI:

[1] “Lone Ranger” – artykuł o UCAR na www.flightglobal.com (EN);

[2] wizualizacje propozycji pozostałych rywali w programie UCAR:

> McDonnell Douglas/Boeing, > Northrop Grumman/Kaman, > Sikorsky

[3] dziennikzbrojny.pl;

[4] więcej o Snarku na www.specops.pl;

[5] więcej o Pikadorze na www.homelandsecuritynewswire.com (EN)

Jest to wspaniała okazja, żeby odkurzyć odstawiony i zapomniany już World in Conflict. MWM 2 wprowadza nową jakość walki, jednostki zostały wyposażone w realistyczne możliwości bojowe, których  nie znajdzie się w żadnym innym RTS-ie. Wszystkie informacje na jego temat (zawartość, zmiany jakie wprowadza, skąd ściągnąć i pozostałe) znajdują się w tym linku.

WARGAME: EUROPEAN ESCALATION – powił się oficjalny trailer.

Przy okazji dołączam znalezione filmiki, pokazujące fragmenty gamplay’a tej nadchodzącej strategii.

Wargame: Zimna Wojna

>< minimalne wymagania sprzętowe:

NAVAL WAR: ARCTIC CIRCLE

>< sporo nowych obrazków z gry

>< zapowiedź Naval War: Arctic Circle (EN)

>< minimalne wymagania sprzętowe:

Są to 2 pierwsze części z 9, na które został podzielony “Dogfights of the Future“, ostatni (18) odcinek drugiego sezonu serialu dokumentalnego pt.: “Dogfights“. Niestety nie są one dostępne w lepszej jakości.

Niektóre transportery opancerzone Sił/Wojsk Lądowych i większość wykorzystywanych w piechotach morskich posiada zdolność pływania. Polski KTO Rosomak (ogólnie transportery Patria AMV), podobnie jak zdecydowana większość takich pojazdów, może pływać z maksymalną prędkością ok. 10 km/h. Nawet używany w US Marine Corps AAV-7, dedykowany do tej roli, może osiągnąć tylko trochę więcej, bo ok. 13 km/h i tej wartości nie przeskoczy żaden z obecnie znajdujących się w armiach państw świata pływający transporter. Prędkość ta jest śmiesznie mała, ponieważ przebycie nią umownych 40 km (okręty desantowe nie mogą się wystawiać na ogień artyleryjski obrońców) zajmie aż 3 h (!!!). Przez ten czas pojazdy amfibijne będą narażone na ogień przeciwnika, co może oznaczać ich zdziesiątkowanie. Są jednak przynajmniej 2 projekty transporterów opancerzonych kilkukrotnie szybszych na wodzie.

1. (General Dynamics) Expeditionary Fighting Vehicle

(EFV ślizgający się po wodzie)

EFV [1] (poprzednio Advanced Amphibious Assault Vehicle) powstał jako następca AAV-7 (poprzednio LVTP-7), wykorzystywanych od wielu lat w Uderzeniowych Batalionach Amfibijnych US Marine Corps. Wymagano od niego by był znacznie  szybszy na wodzie, mobilniejszy na lądzie, lepiej opancerzony i dysponował większą siłą ognia. Spełnienie wszystkich warunków oprócz pierwszego, nie było trudne. W konwencjonalny sposób nie można było, zapewnić pojazdowi dużej prędkości pływania, więc postanowiono umożliwić jej osiągnięcie poprzez zastosowaniu kilku rozwiązań wspomagających pływanie. Najważniejszym z nich jest podnoszona hydraulicznie klapa, stanowiąca jednocześnie przód tej amfibii. To dzięki niej może on się ślizgać po powierzchni wody. Aby mógł to on efektywniej robić, jego układ jezdny z gąsienicami, dzięki hydropneumatycznemu zawieszeniu jest chowany w jej wnętrzu. Następnie są one zamykane od spodu i od przodu, przez co nie stawiają one dodatkowego oporu w wodzie i wraz z dodatkowym elementem z tyłu, zwiększają powierzchnię pojazdu. Cały proces zajmuje niecałe pół minuty i pozwala EFV na osiągnięcie ok. 46 km/h na wodzie. Wraz z poduszkowcami LCAC i przemiennopłatami V-22 Osprey miał tworzyć trzon sił transportowych USMC.

Podczas testów pierwszych prototypów tej nowatorskiej amfibii bojowej, wykryto co prawda bardzo dużą liczbę usterek, ale w kolejnych producent dokonał licznych poprawek oraz modyfikacji, mających je wyeliminować. Wszystko było na dobrej drodze, by rozwiązać problemy trapiące ten skomplikowany pojazd, ale komuś w Pentagonie się ubzdurało, żeby uczynić go odporniejszym na miny i zaimprowizowane ładunki wybuchowe oraz wytrzymalszym na ostrzał. Niby to jest dobry tok myślenia, ale nie jest on przeznaczony do udziału w konfliktach asymetrycznych, tylko do innego zadania. Jak się można było spodziewać, spełnienie tych wymogów jeszcze bardziej utrudniło opracowywanie EFV i podniosło jego koszty. Ze względu na nie i niechęć do amfibii desantowych, które wydają się nie przydatne, program tego pojazdu skasowano w ramach cięć budżetowych. USMC będzie musiał teraz zlecić modernizację, wprowadzonych do służby w 1972 roku amtraków, żeby dotrwały one, do wymiany na nowe pływające  transportery piechoty, znane pod nazwą Amphibious Combat Vehicle [3]. Wymagania postawione przed nimi są bardzo podobne do tych, które miał spełnić EFV, a na pewno nie będą od nich tańsze. Wiele wskazuje na to, że historia z ACV skończy się bardzo podobnie.

(bojowy wóz piechoty ZBD-05, jeden z wariantów ZBD 2000)

Co nie udało się Amerykanom, udało się Chińczykom. Zbudowali oni ZBD 2000 [4], bojową amfibię desantową dużo lżejszą i mniejszą niż EFV, ale w bardzo podobny sposób osiągającą ok. 45 km/h na wodzie. W przeciwieństwie do niego, został on wdrożony do produkcji i to w kilku wariantach (m.in. transporter piechoty z działkiem kal. 30 mm i wóz wsparcia ogniowego z działem kal. 105 mm). Nie jest on tak bardzo zaawansowany jak jego amerykański odpowiednik, ale jest obecnie najlepszym pojazdem w swojej kategorii i chiński Korpus Piechoty Morskiej, w przeciwieństwie do USMC posiada szybki, nawodny środek do desantowania swoich żołnierzy.

2. (Gibbs Technologies) Amphibious Combat Craft/Riverine (High Speed Amphibians)

(źródło: aviationweek.com)

Pojazdy typu EFV nie zastąpią już starych amfibii desantowych AAV-7, ale za kilka lat mógłby to właśnie zrobić typ ACC/R [5]. Takie pojazdy miałyby mieć długość ok. 10,8 metra (niewiele więcej niż EFV i trochę więcej niż AAV-7), masę (własną?) ok. 8,7 tony (EFV ~33,8, AAV-7 ~29,1), zabierać do 20 żołnierzy (EFV=17, AAV-7=25?) i przemieszczać się po wodzie, z prędkością ok. 65 km/h, czyli sporo większą niż EFV. W przeciwieństwie do tej amfibii, uzyskanie w ACC/R dużej prędkości jest możliwe dzięki temu, że dno kadłuba jest opływowe (zbliżone do kształtu szybkich łodzi motorowych, takie rozwiązanie jest rzadko spotykane w pojazdach lądowo-wodnych). Przystosowanie się takiego pojazdu do poruszania się po wodzie/lądzie ma zajmować nie więcej niż 5 sekund. W tym przypadku układ trakcyjny (koła) ma być nieznacznie podnoszony, odchylany i częściowo chowany. Przemieszczanie się po wodzie ma zapewniać napęd strugowodny (pędnik/i wodnoodrzutowy). ACC/R zapowiada się bardzo obiecująco, ale jest kilka zastrzeżeń do koncepcji takiego pojazdu. Po pierwsze wystając około 2 metry nad powierzchnię, prawdopodobnie będzie go łatwiej wykryć. Raczej nie będzie można go uzbroić w działko, jego uzbrojenie ma (mają) stanowić zdalnie sterowane moduły uzbrojenia i granatnik automatyczny kalibru 40 mm może okazać się niewystarczający do zwalczania napotkanych celów. Nie wiadomo także, czy masa takiej amfibii desantowej, pozwoli na opancerzenie jej wystarczająco, by była ona odporna z przodu na pociski 14,5 mm i 7,62 mm z pozostałych stron, a to wydaje się być minimum ochrony (transporter kołowy Stryker jest tak opancerzony).

(demonstrator technologii MPC, źródło: marinecorpstimes.com)

Jeżeli decydenci wojskowi nadal będą się uparcie trzymać, w pojazdach USMC tego głupiego wymogu odporności na miny (i IED), to dno kadłuba ACC/R nie będące płaskim, a zbliżonym do pożądanego, o kształcie litery “V” powinno ułatwić osiągnięcie tego wymogu. Dodatkowo napęd kołowy jest mniej wrażliwy na takie zagrożenie od gąsienicowego (EFV). Gdyby tak jeszcze opracować modułowe dodatkowe opancerzenie, to taki pojazd mógłby zastąpić, opracowywanego obecnie następcę kołowych transporterów opancerzonych LAV-25, czyli Marine Personnel Carrier [6] (w tym programie Patria wraz z Lockheed Martin oferuje AMV, czyli naszego Rosomaka). Jest to tym bardziej uzasadnione, że po co opracowywać taki sam transporter jak Stryker, tyle że pływający(?).

UZUPEŁNIAJĄCE LINKI:

[1] więcej info o EFV na armyrecognition.com (EN);

[2] link (Future Weapons S2 #6 “First strike”) do video prezentującego EFV płynący z maksymalną prędkością;

[3] więcej info o ACV na marinecorpstimes.com (EN);

[4] więcej info o ZBD 2000 na military-today.com (EN);

[5] więcej info ACC/R na defensereview.com (EN);

[6] więcej info o MPC na marinecorpstimes.com (EN)