Powietrzne bezzałogowe pojazdy logistyczne.

Posted: 13/11/2011 in Uzbrojenie i Wyposażenie

Bezzałogowe pojazdy logistyczne cz.2.

1. MMIST CQ-10B Snowgoose / US Army

CQ-10B

CQ-10 [1] jest przeznaczony do zaopatrywania żołnierzy w nieduże gabarytowo ładunki takie jak woda, lekarstwa, żywność i amunicja, o łącznej masie nie większej niż 227 kg. Przeznaczonych jest dla nich 6 modułowych skrytek w kadłubie. Wersja „A” wyposażona jest w spadochron szybujący (dzięki temu może być zrzucana z samolotów transportowych) a ulepszona wersja „B” to wiatrakowiec (jego wirnik nośny jest napędzany jedynie strumieniem powietrza wytwarzanym przez śmigło napędzane silnikiem). Pojazd ten może także zostać użyty do innych zadań. Według dostępnych informacji pojazd CQ-10A osiągnął wstępną gotowość operacyjną w 2005 roku. US Army dostarczono 15 takich pojazdów, a całe zapotrzebowanie na SnoowGoose określono na 49 sztuk.

2. Urban Aeronautics AirMule / Izrael

model AirMule

AirMule [2] to najciekawszy z zaprezentowanych pojazdów, a jest tak dlatego przez zastosowany w nim sposób umożliwiający pionowy start i lądowanie, którym są dwa otunelowane wirniki oraz wynikające z tego większe możliwości operacyjne. W znajdujących się po bokach kadłuba luków transportowych zmieści się ranny żołnierz lub inny ładunek, których łączna masa nie może przekroczyć 227 kg. Pomimo znacznego skomplikowania konstrukcji powodującego konieczność zastosowania złożonego systemu bezwładnościowego, jego osiągi zapowiadają się bardzo obiecująco. Dzięki znacznie mniejszej średnicy wirnika AirMule będzie można użyć wszędzie tam, gdzie będzie za mało miejsca by mógł wylądować śmigłowiec. Szczególnie duża korzyść będzie z niego na terenie miejskim, który skutecznie uniemożliwia zastosowanie tradycyjnych powietrznych środków transportowych. Pierwszy autonomiczny lot prototypu ma odbyć się w 2014 roku.

3. MQ-8C (Fire-X) / US Navy

Oznaczenie tego śmigłowca jest mylące ponieważ nie jest on wersją rozwojową MQ-8, tylko bezzałogową wersją Modelu 407 Bell’a (na którym bazują rozpoznawcze ARH-70 Arapaho i pośrednio OH-58 Kiowa). Znacznie przewyższa MQ-8B prędkością maksymalną (259 km/h), zasięgiem (o 1/3) i długotrwałością lotu (do 14 godzin). Jego zewnętrzny ładunek maksymalnie może mieć masę 1202 kg, czyli całkiem dużo. Fire-X [3] wykonał pierwszy lot w grudniu 2010 roku. Amerykańska marynarka wojenna planuje zakupić 28 takich śmigłowców, a pierwszy z nich ma być wdrożony do służby w 2014.

Po przejęciu i rozwijaniu MQ-8B przez US Army jednym z przewidywanych dla niego zadań było dostarczanie różnych ładunków o masie 90 kg żołnierzom.

4. Kaman K-MAX / US Marine Corps

Wiropłat ten wygrał konkurs na bezzałogowy śmigłowiec zaopatrzeniowy dla Korpusu Piechoty Morskiej USA. Zapotrzebowanie na niego wynikło z potrzeby znalezienia innego sposobu zaopatrywania wysuniętych placówek w Afganistanie niż drogą lądową, które było zbyt niebezpieczne. Bezzałogowa wersja tego stosowanego do prac inżynieryjnych i budowlanych śmigłowca, wyposażonego w 2 pary przeciwbieżnych łopat wirnika (tzw. układ Flettnera) [4] została wybrana głównie z powodu zalet jakie niesie ich zastosowanie. Zapewnia on większą stabilność w zawisie niż śmigłowce z klasycznym wirnikiem, co ma kluczowe znaczenie przy rozładunku oraz umożliwia zabranie ładunku o dużej masie w porównaniu do masy własnej. Nie bez znaczenia jest też możliwość lotu z pilotem na pokładzie. Jego wadą o największym znaczeniu jest niezbyt duża prędkość maksymalna, która powoduje, że dłużej wystawia się on na ognień nieprzyjaciela. Wojskowy K-MAX będzie mógł przenosić pod kadłubem 1 duży lub 4 mniejsze ładunki, dzięki czemu podczas jednego lotu będzie mógł zaopatrzyć cztery miejsca. Pierwszy z nich został wysłany w celu przetestowania w warunkach bojowych pod koniec 2011 roku, a obecnie są tam intensywnie wykorzystywane dwa egzemplarze, potwierdzając tym słuszność wyboru.

Konkurentem K-MAX’a był A160T Hummingbird, który jest znacznie szybszy od niego (max prędkość prędkość przelotowa to ponad 306 km/h), posiada dużo większą długotrwałość lotu i zasięg (ponad 20 godzin i ponad 4170 km), ale znacznie ustępuje jemu pod względem zabieranego ładunku (1134 kg) i jest od niego mniej stabilny w zawisie, a te dwie możliwości mały największy wpływ na wybór.

– – – – – – – –

W układzie Flettnera (zwanym też układem krzyżowym, ang. „intermeshing rotors”) wirniki zabudowane są pod kątem. Układ ten jest najbardziej efektywnym w tworzeniu siły nośnej ze znanych układów wirnikowych, a dodatkowo tworzy naturalną stabilizację śmigłowca w zawisie, co ma szczególne znaczenie w pracach z zewnętrznym ładunkiem. Stosując taki układ nie jest potrzebny wirnik ogonowy, co upraszcza całą konstrukcję. Pomimo tych niepodważalnych zalet ma on też liczne wady uniemożliwiające zastosowanie go w wiropłatach wojskowych (mały zasięg, mała prędkość, do maszyny na ziemi można podchodzić praktycznie tylko od przodu, manewrowanie na małej wysokości jest bardziej niebezpieczne). Wcześniej został on zastosowany m.in. w Fl 282 Kolibri i HH-43 Huskie.

5. Optionally Piloted Black Hawk program (bezzałogowy UH-60 Blackhawk) / US Army

UH-60 Blackhawk

Program ten oficjalnie rozpoczął się na początku 2010 roku, a w listopadzie 2012 powodzeniem zakończył się pierwszy autonomiczny lot [5]. Podczas jego wykonywania komputer sterował śmigłowcem na podstawie wskazań laserowego systemu mapowania terenu i pomiaru odległości, wykonywał manewry i samodzielnie wylądował wcześniej sprawdzając, czy wybrane miejsce się do tego nadaje. W jego przedziale pasażerskim nie umieszczono dodatkowego zbiornika paliwa, jak w MQ-8C i ULB, więc w przeciwieństwie do innych konwersji na bezzałogowce jego zasięg się nie zwiększył. Blackhawk’i to dopiero początek, docelowo wszystkie śmigłowce transportowe armii amerykańskiej, czyli też CH-47 Chinook mają mieć możliwość wykonywania różnych misji (ewakuowania rannych, transportowania żołnierzy i ich zaopatrywania) bez załogi na pokładzie. Wizja przejęcia większości zadań śmigłowców jest więc bliższa spełnienia niż mogłoby się to wydawać.

6. ULB

Do przewożenia ładunków lub ewakuacji rannych można też wykorzystać bezzałogową wersją lekkiego śmigłowca uderzeniowego AH-6, nazwanej Unmanned Little Bird. Zamiast uzbrojenia na jego wysięgnikach można zamocować zasobniki, których ładunek nie może być większy niż 136 kg. Z tego powodu będzie on w tej roli trochę lepszy (głównie ze względu na sporo większy zasięg) niż CQ-10.

7. Dragonfly UMR-1

Pionowzlot ten [6] powstał jako prywatna inicjatywa. Tak samo jak AirMule posiada otunelowane wirniki, ale mają one mniejszą średnicę i nie są umieszczone w kadłubie, tylko przymocowane do niego. Dzięki nim nadaje się on do wykorzystania w mieście. Jak na swoje nieduże wymiary może przenosić ładunek o całkiem sporej masie (do 204 kg), można też nim ewakuować rannego żołnierza, jeżeli będzie taka potrzeba.

(aktualizacja luty 2013)

| Przydatne Linki:|

[1] więcej informacji o CQ-10 na stronie producenta (EN);

[2] więcej informacji (w tym dane taktyczno-techniczne) o AirMule na stronie producenta (EN), Pierwszy etap prób AirMule (PL);

[3] więcej informacji o MQ-8C (EN), Oblot Fire-X (PL);

[4] więcej informacji o K-MAX (EN), Udane testy bezzałogowego K-MAX (PL);

[5] Autonomiczny lot Black Hawk’a (PL);

[6] więcej informacji o Dragonfly UMR-1 na stronie producenta (EN)

Komentarze
  1. Onibe pisze:

    ciekawy przegląd, ja bym jednak postawił na pozycję nr. 2 – prędkość, zasięg i mniejszy profil (a więc i mniejszy cel).

  2. I’m extremely inspired with your writing skills and also with the format in your blog. Is that this a paid topic or did you modify it your self? Anyway stay up the excellent high quality writing, it’s uncommon to look a great blog like this one nowadays.

  3. mirek pisze:

    SW-4 „Solo” RUAS/OPH
    i może w tym kierunku też pójdzie projekt
    ILX-27, czy Heavy-Lift SVU200

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s