Projekty nawodnych myśliwców.

Posted: 04/09/2012 in pozostałe

(Uzupełniony i poprawiony wpis „F2Y Sea Dart i inne nawodne myśliwce”.)

Nawodne czyli startujące z wody i na niej lądujące. Pomijając zanurzalne i latające łodzie charakteryzują się one kadłubowymi komorami na uzbrojenie i silnikami umieszczonymi na kadłubie. Potrzeba ich posiadania bezpośrednio wynikała z doświadczeń II WŚ, podczas której także prowadzono działania na dużych obszarach oceanicznych. Na Pacyfiku wyspy na których znajdowały się lotniska były od siebie bardzo oddalone, co wykluczało lub wydłużało czas przybycia wezwanego wsparcia lotniczego. Lotniskowce jak to okręty są wolne i narażone na zatopienie, a wtedy przepadało całe lotnictwo, które zapewniały. Tych problemów nie było właśnie w przypadku samolotów nawodnych – ich miejsc bazowania nie można było zniszczyć i można je było stworzyć w miejscach dogodnych do ich skutecznego wykorzystania podczas walki. Nie bez znaczenia było też to, że służące podczas II WŚ lotniskowce były nieprzystosowane i za małe na samoloty odrzutowe. Część z nich specjalnie dostosowano, ale było to tylko doraźne rozwiązanie. Potrzebna była odpowiednia ilość dużych lotniskowców, ale po anulowaniu budowy mającego je zapoczątkować USS United States (CVA-58) i rozpatrywaniu zamiast nich różnych koncepcji takich jak Sea Control Ship i podobnych, mniejszych okrętów lotniczych, ich pojawienie się wcale nie było pewne.

–   –   –   –   –   –   –   –   –   –   –

Wracając jeszcze na chwilę do Sea Dart’a, to jego postać docelowa (seryjna) miała posiadać lepsze parametry. Pomimo tego nie mogłaby ona dorównać tym, które miał posiadać większy myśliwiec nawodny, także wykorzystujący narty.

A.1 <wyposażony w nartę/ty>             – „Mach two Seadart type fighter” (Lockheed)

(model nawodnego myśliwca Lockheed’a, źródło: http://www.strange-mecha.com)

Rysunek przedstawiający parę takich myśliwców lecących nad Holandią.

Projekt tego operującego z wody dużego myśliwca, o lepszych parametrach niż F2Y (prędkość, zasięg, ilość i masa zabieranego uzbrojenia) powstał po ponad 20 latach od zakończenia jego programu. Tak samo jak Sea Dart posiadał skrzydło delta (tyle, że jedną z jego wariacji), ale zamiast dwóch posiadał tylko jedną, ale za to większą wysuwaną nartę, która służyła do odsunięcia tego rodzaju samolotów od wody (zmniejszenia ich oporu) podczas startu i wodowania. Był on propozycją dla tych państw NATO w Europie, które posiadały wiele jezior i gęstą sieć rzek. Był to bardzo ciekawy pomysł na uniezależnienie własnego lotnictwa wojskowego od lotnisk, które były jednymi z pierwszych celów dla broni jądrowej przeciwnika podczas Zimnej Wojny (co było też powodem prac i pojawienia się samolotów pionowego startu i lądowania). W przeciwieństwie do konwencjonalnych myśliwców nie mógł on wyeliminować ich w ten sposób, ponieważ miejsc nadających się do ich przyjmowania było wielokrotnie więcej. Dane techniczno-taktyczne projektu tego myśliwca nie są dostępne.

–   –   –   –   –   –   –   –   –   –   –

(źródło: http://www.webring.org)

Był pomysł, żeby mniejsze myśliwce z nartą/ami takie jak Sea Dart (o jego wykorzystaniu do tej roli jest wspomniane w polskojęzycznym linku uzupełniającym, dotyczących jego) przenosić w niedużych ilościach na specjalnie przystosowanych do tego okrętach podwodnych, czyniąc z nich małe podwodne lotniskowce. Oczywiście ich wysyłanie i przyjmowanie miało odbywać się po wynurzeniu. Jedna z możliwości wyglądała tak, jak to zostało pokazane na powyższym rysunku, czyli składowanie we wnętrzu kadłuba, a wyciąganie i przyjmowanie za pomocą składanego dźwigu. To nie jest jedyny pomysł na podwodny lotniskowiec, możliwości w tym zakresie jest naprawdę sporo i dlatego to materiał na oddzielny artykuł.

A.2 <bez narty/t>                                  – SR.A/1 (Saunders-Roe)

(SR.A/1 nad jakimś akwenem wodnym, źródło: hud607.fire.prohosting.com)

video o SR.A/1

SR.A/1 to drugi i jedyny po F2Y nawodny myśliwiec, który doczekał się latającego prototypu, chociaż w odróżnieniu od niego, prace nad nim rozpoczęto kilka lat wcześniej, bo już pod koniec II WŚ. W odróżnieniu od Amerykanów Brytyjczycy poszli inną drogą i wykorzystali inny sposób umożliwiający operowanie z wody. Zamiast nart, które sprawiały problemy, ponieważ musiały być wytrzymałe wykorzystano koncepcję latającej łodzi. Z tego właśnie powodu ten myśliwiec posiada cechy dla niej charakterystyczne: wysoki kadłub, którego kształt przedniej jego części i dna jest kompromisem wymagań hydro- i aerodynamiki oraz pływaki (pod skrzydłami, które podczas lotu są podciągane pod nie). O jego osiągach oraz przenoszonym uzbrojeniu można poczytać na stronie podanej w uzupełnieniających linkach.

B. <podwodne (zanurzalne)>               – „Operation avion sous-marin submersible aircraft”

(źródło: http://www.hitechweb.genezis.eu)

Rysunek bardziej szczegółowo przedstawiający projekt tego myśliwca.

Z wody (po wynurzeniu się) miały też startować myśliwce przystosowane także do przebywania pod wodą (zanurzyć się kilka/kilkanaście metrów i płynąć przez niedługi okres czasu z niedużą prędkością, chociaż projekty większych podwodnych samolotów miały mieć lepsze te osiągi). Wśród bardzo nielicznych takich projektów, przynajmniej jeden (na obrazku powyżej) miał być wyposażony w nartę wspomagającą wzbicie się w powietrze i lądowanie. Idea podwodnych samolotów do dzisiaj jest żywa, ponieważ umożliwia im ukrycie się przed wrogiem oraz atak z zaskoczenia, co podczas wojny jest bardzo dużymi atutami.

C. <ekranoplan/Wing-In-Ground effect vehicle>     – Marauder

(źródło: whatifmodelers.com)

Jedna z dwóch bazowych odmian bezogonowca Marauder miała być ekranoplanem i to takim, który mógł też latać jak zwykły samolot. Ten dużej szerokości samolot, z załogą 2 lub więcej osobową nie posiadał nart/y ani nie miał tak bardzo wyprofilowanego kadłuba jak latające łodzie (i większość ekranoplanów), ale też miał startować i lądować na wodzie. Z tego powodu podczas misji wymagających tego uzbrojenie miał tylko przenosić w 2 kadłubowych komorach (jak w F-22 większa pod kadłubem i 2 mniejsze boczne, ten na rysunku mógł zabrać dodatkowe uzbrojenie na podskrzydłowych węzłach, ponieważ działa z lądu). Ta odmiana Marauder’a miała występować w wielu wersjach (one i projekty innych ekranoplanów można znaleźć w książce „Warplanes Of The Future” – tak, poza Rosja też takie były), a jedna z nich to właśnie myśliwiec przechwytujący. Ze względu na układ konstrukcyjny jaki posiadał (zapewne mała zwrotność) tylko takim myśliwcem mógł być.

– – UZUPEŁNIAJĄCE linki – –

> F2Y Sea Dart: źródło #1 (EN), źródło #2 (POL), źródło #3 (EN)

> Saunders-Roe SR.A/1: źródło #1 (EN), źródło #2 (POL)

> AvPro Marauder -> „Warplanes of the Future” David Oliver, Mike Ryan

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s